بازآفرینی در جوانترین استان شمالی / گفتگو با مدیرکل راه وشهرسازی گلستان

استان گلستان جوان ترین استان در بین سه استان معروف شمالی است … جوانترین از این باب که فقط ۲۳ سال از تشکیل این استان سرسبز به مرکزیت گرکان زیبا می گذرد… گلستان سال ۷۶ از مازندران جدا و مسیر پیشرفت و توسعه را در قالب یک استان مستقل درپیش گرفت. گلستان بیست و یکمین استان کشور از نظر مساحت ولیکن چهاردهمین استان از نظرجمعیت است وهمین موضوع نشانگر تراکم جمعیتی ؛ بالاتر از میانگین کشوری ؛ در شهرها و روستاهای استان بوده و با توجه به وسعت بافتهای ناکارآمد شهری و روستایی می توان گفت که بازآفرینی بافت های مسکونی در این استان اهمیتی دو چندان دارد . از سوی دیگر وجود عناصر تاریخی زیبا در گوشه گوشه شهرهای استان ؛ فرایند بازآفرینی بافت های تاریخی را بعنوان یک راهبرد اساسی در مدیریت شهری مطالبه می کند …برای اطلاع از کم و کیف موضوعات حوزه بازآفرینی شهری با مهندس حسین محبوبی مدیرکل راه و شهرسازی استان که بیش از ۲۵ سال سابقه حضور در رده های مختلف اداره کل راه و شهرسازی فعلی و اداره راه سابق را در کارنامه دارد به گفتگو نشستیم که بخش نخست آن حضورتان تقدیم می گردد

جناب مهندس محبوبی ! از اینکه افتخار گفتگو با پایگاه خبری بازافرینی ” نخستین رسانه رسمی کشور در حوزه بازافرینی” را دادید سپاسگزاریم …پیش از هرچیز اجازه بفرمایید از حضرتعالی بعنوان مدیرکل محترم دستگاه متولی درباره وضعیت بافتهای ناکارامد شهری در استان عزیز گلستان  و شهر زیبای گرگان بپرسیم ..در استان  پراکندگی  و میزان بافتهای ناکارآمد شهری به چه شکل هست ؟ چقدر بافت تاریخی و فرسوده و به چه میزان سکونتگاه غیررسمی در شهرهای مختلف استان داریم و چه تعدادی از هموطنان شریف گلستانی ساکن بافت های ناکارامد شهری هستند ؟

در این استان ۱۶شهر دارای محدوده های مصوب ناکارآمد می باشد که حدود ۱۷ درصد از مساحت شهرهاي استان یعنی معادل ۲۶۲۱ هكتار را شامل می شود که از این میزان ۱۹۶۱هکتار محدوده مصوب بافت فرسوده و تاریخی و نیز ۳۵۰ هکتار سکونتگاه غیررسمی مصوب می باشد . ۲۸ درصد جمعیت شهری استان با جمعیتی قریب به ۲۸۰ هزارنفر در محدوده بافتهای میانی و سکونتگاههای غیر رسمی زندگی می کنند.

در باره وضعیت مرکز استان یعنی شهر زیبای گرگان بفرمایید پراکندگی گونه های مختلف بافتهای ناکارامد شهری در گرگان به چه شکل هست ؟

شهر گرگان هر سه گونه یعنی بافت تاریخی ، فرسود و میانی و سکونتگاه غیررسمی با مجموع مساحت ۸۶۷ هکتار را دارا می باشد . که از این میزان۱۵۲ هکتار بافت تاریخی به عنوان اولین بافت تاریخی مصوب شمال کشور در سال ۱۳۱۰ ،  ۴۶۵ هکتار بافت فرسوده و میانی و ۲۵۰ هکتار سکونتگاه غیررسمی  را شامل می شود .

وضعیت طرح های فرادستی ( طرح های تفصیلی و تفصیلی ویژه , طرح های نوسازی و بازافرینی ) در مورد پهنه های نا کارآمد شهری به چه شکل هست ؟ در حال حاضر برای بخشهای تاریخی , فرسوده و سکونت گاه های غیررسمی چه  شهرهایی از استان طرح فرادستی مصوب و به روز داریم ؟ و برای بافت های ناکارمد چه شهرهایی در حال تدوین طرح های بازافرینی هستید ؟

۵ شهر استان یعنی شهرهای گرگان ،گنبد ، آزادشهر ، آق قلا و بندرترکمن دارای مطالعات مصوب بافت فرسوده می باشند که همگی آنها طی سالهای ۹۰ الی ۹۳ به تصویب مراجع ذیصلاح رسیده اند  . متاسفانه به دلیل کمبود بودجه طرح بازآفرینی در دست تهیه نداریم . البته این موضوع به دلیل تغییر سیاست های شرکت بازآفرینی نیز می باشد که بودجه ها بیشتر به سمت اجرای پروژه های ارتقا توانمندی های اجتماعی ، اقتصادی در مناطق هدف معطوف شده است .

طرح های شهری که برای بازآفرینی بافت تاریخی , بافت فرسوده و سکونت گاه های غیررسمی شهرهای استان تدوین شدند را به چه میزان با واقعیت های امروز بافت های ناکارمد  شهرهای استان منطبق و نزدیک می دانید ؟ به طور مشخص در مورد گرگان طرح تفصیلی اخیر و طرح بازافرینی بافت  تاریخی گرگان چقدر با واقعیت های بافت تاریخی تناسب و همخوانی داره ؟

مانند همه طرح هایی که در کشور تهیه می شوند طرح های ویژه اینگونه مناطق نیز ممکن است دارای نواقصی باشد . در مورد شهر گرگان چون طرح بافت فرسوده و تاریخی آن از طرح های تهیه شده اولیه در دهه گذشته بود این مشکلات به دلیل تجارب کم دارای نارسایی هایی به خصوص در قسمت ضوابط بافت تاریخی هستند . به عنوان مثال در قسمت ضوابط بافت تاریخی عنوان شده ” ضوابط تراکمی و ارتفاعی در محدوده بافت تاریخی صرفا با تایید از اداره کل میراث فرهنگی امکان پذیر می باشد ”  و میراث فرهنگی نیز به دلیل رعایت حریم ارتفاعی اجازه ساخت با ارتفاع کمتر مثلا برای ساختمان ۲ طبقه به میزان ۹متر بر روی سکو را می دهد که این موضوع باعث بروز مشکلات برای مردمی که قصد ساخت و ساز در این محدوده را دارند می شود.

جناب مهندس ! شهرداری گرگان به چه میزان در این زمینه طرح های فرادستی نظیر طرح تفصیلی و طرح های بازافرینی رو مبنای عمل قرارداده ؟ مدیریت شهری در گرگان و سایر شهرهای بزرگ استان به چه میزان نسبت به اجرای دقیق طرح ها پایبند هست؟

بافت تاریخی باعنایت به مصوبات شورایعالی شهرسازی و معماری ایران و باتوجه به حفظ ارزش های فرهنگی ، کالبدی بافت بصورت حوزه جداگانه ای در طرحهای فرادست از جمله طرح جامع مصوب سال ۱۳۹۲ و طرح تفصیلی گرگان در نظر گرفته شده است و برنامه ریزی و طراحی آن در قالب طرحی مجزا بارویکرد حفظ ارزشهای آن و با محوریت میراث فرهنگی در حال تهیه است مضافا براینکه طرح بهسازی و نوسازی بافت قدیم گرگان توسط مهندسین مشاور خودآوند تهیه شده است . این طرح نگاهی بیشتر تاریخی و سنت گرا به بافت قدیمی داشته است .این طرح در طرحهای فرادست بعنوان طرح های موضعی ، موضوعی مورد تصویب قرارگرفته و به استناد ماده ۷ قانون تاسیس شورایعالی شهرسازی و معماری ایران، شهرداریها ملزم به اجرای مصوبات شورایعالی می باشد .خوشبختانه با توجه به توافقنامه ها و برگزاری جلسات متعدد کارشناسی در خصوص طرح های فرا دستی در دو شهر گرگان و گنبد ، تعامل خوبی بین این اداره کل و شهرداری های این دو شهر وجود دارد که منتج به نتایج خوبی در استان گردیده است .

  در خصوص تسهیلات نوسازی بافت فرسوده از ابتدای سال گذشته تا کنون چه تعداد ازمتقاضیان به بانک های عامل معرفی شدند ؟ استقبال از این تسهیلات در استان به چه شکل هست ؟

در سال ۹۸ به میزان ۶۷۳ واحد در استان جهت اخذ تسهیلات بهسازی و نوسازی در محدوده های هدف بازآفرینی به بانک مسکن معرفی شده بود که از این میزان ۴۵۰ واحد جذب و منجر به انعقاد قرارداد با بانک شده است . در سال ۹۹ نیز ۱۴۵ واحد معرفی شده است .